![Afbeelding-mc-met-overgewicht[1] Volwassen man en vrouw met overgewicht staan naast elkaar tegen een neutrale achtergrond, beiden met rustige houding.](https://nieuwsbuzz.nl/wp-content/uploads/2025/10/Afbeelding-mc-met-overgewicht1-696x476.jpg)
Overgewicht is een toestand waarbij iemand meer weegt dan gezond wordt geacht voor zijn of haar lichaamslengte. Het wordt doorgaans bepaald met de body mass index (BMI), een maat die lengte en gewicht in verhouding brengt. Wereldwijd komt overgewicht veel voor en het aandeel volwassenen met overgewicht is de afgelopen decennia sterk gestegen. Deze gewichtstoename is een belangrijk gezondheidsprobleem, omdat overtollig lichaamsvet het risico verhoogt op allerlei aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Daarnaast heeft overgewicht ook maatschappelijke gevolgen, onder meer door hogere zorgkosten en uitdagingen op het gebied van welzijn en participatie.
Inhoudsopgave
Wat is overgewicht?
Overgewicht betekent dat er sprake is van een overtollige ophoping van lichaamsvet die de gezondheid kan schaden. Bij volwassenen wordt dit meestal beoordeeld met de BMI (body mass index). Deze index wordt berekend door het gewicht (in kilogram) te delen door het kwadraat van de lengte (in meter). Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een volwassene overgewicht bij een BMI van 25 of hoger. Een BMI tussen 18,5 en 25 geldt als een gezond gewicht, terwijl een BMI onder 18,5 op ondergewicht duidt. Bij een BMI van 30 of hoger spreekt men van obesitas, ook wel ernstig overgewicht genoemd. Obesitas is een zwaardere vorm van overgewicht die gepaard gaat met nog hogere gezondheidsrisico’s, maar ook mensen met matig overgewicht (BMI 25–30) kunnen al negatieve effecten op hun gezondheid ervaren.
Oorzaken en ontstaan
Overgewicht ontstaat in de kern door een langdurige energie-inbalans: men neemt meer calorieën in via voeding dan het lichaam verbruikt. Het overschot aan energie wordt in het lichaam opgeslagen als vet, wat leidt tot gewichtstoename. Dit proces voltrekt zich vaak geleidelijk. Moderne leefgewoonten spelen hierin een grote rol. Veel volwassenen bewegen relatief weinig in het dagelijks leven (bijvoorbeeld door zittend werk en vervoer) en hebben gemakkelijk toegang tot calorierijk voedsel en dranken.
Deze obesogene omgeving – met enerzijds overvloedige, energiedichte voeding en anderzijds minder fysieke activiteit – vergroot de kans dat iemand gaandeweg te zwaar wordt. Naast leefstijl en omgevingsfactoren kunnen ook individuele factoren meespelen. Erfelijkheid en genetische aanleg beïnvloeden bijvoorbeeld hoe het lichaam omgaat met voedsel en vetopslag. Eveneens kunnen psychologische factoren (zoals stress-eten) of bepaalde medische aandoeningen en medicijnen bijdragen aan gewichtstoename. Overgewicht is dus meestal het resultaat van een complex samenspel tussen gedrag, omgeving en aanleg, waarbij een positieve energiebalans over langere tijd de hoofdoorzaak is.
Overgewicht bij volwassenen
Bij volwassenen wordt overgewicht internationaal gedefinieerd aan de hand van BMI-categorieën. Een BMI vanaf 25 betekent matig overgewicht, terwijl bij een BMI van 30 of hoger sprake is van obesitas. Deze drempelwaarden gelden algemeen voor mannen en vrouwen vanaf 18 jaar. Het onderscheid tussen matig en ernstig overgewicht is belangrijk, omdat het samenhangt met toenemende gezondheidsrisico’s naarmate de BMI hoger wordt. Het begrip overgewicht omvat in de dagelijkse praktijk meestal zowel matig overgewicht als obesitas, maar in de medische context wordt obesitas apart benoemd vanwege de ernst.
Bij een persoon met obesitas is het lichaamsvetpercentage aanzienlijk hoger, wat vaak leidt tot duidelijker zichtbare klachten en beperkingen. Toch vormt ook matig overgewicht al een risico. Veel mensen met overgewicht bevinden zich in de BMI-range 25–30. Zij kunnen op het oog nog relatief gezond lijken, maar het extra gewicht kan subtiele processen in het lichaam in gang zetten die op termijn de gezondheid ondermijnen. Overgewicht bij volwassenen komt in alle lagen van de bevolking voor en is een groeiend probleem in zowel ontwikkelde als opkomende economieën.

Meten van overgewicht
Body mass index (BMI)
De body mass index (BMI) is de meestgebruikte maat om overgewicht vast te stellen. Deze index geeft de verhouding weer tussen het gewicht en de lengte van een persoon. De formule is eenvoudig: BMI = gewicht (kg) / lengte² (m²). Als voorbeeld heeft iemand van 1,70 m met een gewicht van 72 kg een BMI van 72/(1,70²) ≈ 24,9. Dit getal wordt vervolgens vergeleken met standaardcategorieën om te bepalen of het gewicht gezond is.
Bij volwassenen hanteert men doorgaans de volgende indeling: een BMI van 18,5 tot 25 duidt op een gezond gewicht; een BMI tussen 25 en 30 betekent overgewicht; en een BMI van 30 of hoger staat voor obesitas. Deze grenzen zijn gebaseerd op epidemiologisch onderzoek en geven aan bij welke gewichten gezondheidsrisico’s toenemen. De BMI-classificatie geldt in principe voor volwassenen van zowel mannelijke als vrouwelijke sekse, en voor alle etnische groepen, hoewel er kleine individuele verschillen kunnen zijn.
Andere meetmethoden
Hoewel BMI een nuttige en eenvoudige graadmeter is, geeft het niet het volledige plaatje van de lichaamssamenstelling. BMI maakt geen onderscheid tussen gewicht uit vetweefsel en gewicht uit spiermassa. Zo kan een zeer gespierde sporter een BMI boven de 25 hebben (en dus “overgewicht” volgens de tabel) terwijl hij nauwelijks ongezond vet heeft. Om die reden gebruiken gezondheidsprofessionals aanvullende meetmethoden om de vetverdeling en vetmassa beter in kaart te brengen.
Een veelgebruikte maat is de tailleomtrek. Vet dat zich ophoopt rond de buik (visceraal vet) is namelijk extra nadelig voor de gezondheid, omdat het samenhangt met aandoeningen als diabetes en hartziekten. Een te grote buikomtrek – grofweg boven 88 cm bij vrouwen en 102 cm bij mannen – wijst op een verhoogd risico, zelfs als de BMI nog in de buurt van 25 ligt. Taille-heupverhouding (de verhouding van de omtrek van de taille tot die van de heupen) is een vergelijkende maat die eveneens inzicht geeft in de vetverdeling.
Daarnaast kan het vetpercentage van het lichaam worden bepaald met speciale meetapparatuur of huidplooimetingen. Dit geeft direct aan hoeveel procent van het lichaam uit vet bestaat. In de praktijk zijn deze metingen wat lastiger of duurder uit te voeren dan de BMI-berekening. Daarom blijft BMI populair als eerste indicatie: het is eenvoudig, goedkoop en voor de meeste mensen een redelijk goede benadering van hun gewichtscategorie. Bij het beoordelen van overgewicht kijken artsen idealiter dus naar een combinatie van BMI en andere indicatoren (zoals de buikomtrek) om een volledig beeld te krijgen van iemands gewichtsgerelateerde gezondheidsprofiel.
Beperkingen van BMI
Ondanks het brede gebruik heeft de BMI schaal enkele beperkingen. Zoals genoemd houdt BMI geen rekening met de lichaamssamenstelling. Dit betekent dat personen met een hoog spiermassa of een zware botstructuur een BMI in de overgewichtscategorie kunnen hebben zonder verhoogd gezondheidsrisico.
Denk aan atleten of bodybuilders: hun gewicht is hoog in verhouding tot hun lengte, maar dat komt door spieren in plaats van vet. Omgekeerd kan iemand met een “gezonde” BMI toch een hoog vetpercentage hebben (bijvoorbeeld weinig spiermassa en relatief veel buikvet), wat soms wel spottend wordt aangeduid als tofi (thin outside, fat inside). Daarnaast is BMI niet direct toepasbaar voor kinderen, tieners en zeer oude mensen. Voor kinderen zijn er aparte groeicurves en percentielen die aangeven of hun gewicht passend is bij hun leeftijd en lengte.
Bij ouderen speelt mee dat spiermassa afneemt met de jaren, waardoor een iets hoger BMI niet per se ongunstig is. BMI is dus een ruwe indicator en geen diagnose op zichzelf. Het moet steeds in samenhang met andere factoren worden geïnterpreteerd. Desondanks is de BMI een handig startpunt: het legt snel een vinger op mogelijk overgewicht, waarna vervolgonderzoek (bijvoorbeeld bloeddrukmeting, cholesterolwaarde, bloedsuikercontrole of een gesprek over eet- en beweeggewoonten) kan uitwijzen of er daadwerkelijk gezondheidsrisico’s zijn die aandacht behoeven.
Gezondheidsrisico’s van overgewicht
Overgewicht heeft invloed op nagenoeg alle organen en systemen in het lichaam. Het extra vetweefsel is niet simpelweg een passieve opslag, maar activeert allerlei processen die de gezondheid kunnen belasten. Zelfs matig overgewicht kan op termijn leiden tot chronische aandoeningen. Hieronder bespreken we de voornaamste gezondheidsrisico’s die met overgewicht samenhangen.
Hart- en vaatziekten
Een van de meest zorgwekkende gevolgen van overgewicht is het verhoogde risico op hart- en vaatziekten. Mensen met overgewicht hebben vaker een hoge bloeddruk (hypertensie) en een ongunstig cholesterolprofiel (met verhoogd LDL-cholesterol en triglyceriden). Beide factoren beschadigen de bloedvaten en verzwaren het werk van het hart. Ook ontwikkelt zich bij overgewicht sneller atherosclerose (aderverkalking), waarbij plaques van vet en ontstekingscellen zich afzetten in de vaatwand. Dit proces kan leiden tot vernauwde kransslagaders in het hart, hetgeen de kans op een hartinfarct vergroot.
Eveneens is de kans op een beroerte (herseninfarct of -bloeding) verhoogd, doordat overgewicht bijdraagt aan vaatproblemen in de hersenen. Daarnaast moet het hart bij zwaardere personen harder pompen om het lichaam van bloed te voorzien, wat op termijn kan uitmonden in hartfalen (een minder efficiënt kloppend hart). Overgewicht gaat vaak gepaard met metabool syndroom, een clustering van risicofactoren waaronder buikvet, hoge bloeddruk, hoge bloedsuikers en verstoorde bloedvetten. Het metabool syndroom vormt een directe opstap naar diabetes en hartziekte.
Kortom, overgewicht belast het cardiovasculaire systeem op meerdere fronten. Uit bevolkingsonderzoek blijkt dan ook dat al bij een BMI in de range 25–30 de kans op coronaire hartziekten toeneemt vergeleken met mensen met een gezond gewicht. Het goede nieuws is dat zelfs een bescheiden gewichtsverlies (bijvoorbeeld 5–10% van het lichaamsgewicht) deze risicofactoren merkbaar kan verbeteren, wat de kans op hart- en vaatproblemen verlaagt.
Diabetes en stofwisselingsaandoeningen
Type 2 diabetes is nauw verbonden met overgewicht. Overmatig lichaamsvet – vooral rond de buik – maakt lichaamscellen minder gevoelig voor insuline, het hormoon dat de bloedsuikerspiegel reguleert. Deze insulineresistentie zorgt ervoor dat de alvleesklier steeds meer insuline moet aanmaken om de suikerhuishouding onder controle te houden. Uiteindelijk raakt dit mechanisme uitgeput, wat resulteert in chronisch verhoogde bloedsuikerspiegels (diabetes type 2). Personen met overgewicht lopen aanzienlijk meer risico op het ontwikkelen van deze vorm van suikerziekte.
Uit grote langdurige studies blijkt dat het risico op diabetes bij mensen met matig overgewicht ongeveer drie keer zo hoog is als bij mensen met een BMI in de normale range, en bij obesitas zelfs tot meer dan zeven keer hoger. Dit betekent dat overgewicht een van de sterkste voorspellers is voor diabetes type 2. Naast diabetes kunnen ook andere stofwisselingsproblemen optreden. Niet-alcoholische vetlever (leververvetting) komt veel voor bij overgewicht, doordat overtollig vet zich ophoopt in de levercellen. In sommige gevallen kan dit leiden tot ontsteking en leverbeschadiging (steatohepatitis). Bovendien verstoort overgewicht de hormonale balans.
Zo kan bij vrouwen de vruchtbaarheid afnemen door hormonale veranderingen (bijvoorbeeld polycysteus-ovariumsyndroom hangt samen met overgewicht), en bij mannen kunnen testosteronspiegels dalen. Al deze stofwisselingsafwijkingen ontstaan geleidelijk en blijven vaak lange tijd onopgemerkt. Daarom wordt overgewicht wel een “sluipend” gevaar genoemd: zonder directe klachten kan het jaren inwerken op het lichaam, totdat aandoeningen als diabetes manifest worden. Regelmatige controles van bloedwaarden en vroegtijdig ingrijpen (door gewichtsbeheersing) zijn daarom essentieel om deze metabole gevolgen te voorkomen of uit te stellen.
Overgewicht en kanker
Wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat overgewicht ook het risico op bepaalde vormen van kanker verhoogt. Vooral langdurig obesitas is een belangrijke risicofactor, maar ook matig overgewicht kan bijdragen aan een kleine toename van de kans op kanker op de langere termijn. Vetweefsel is namelijk hormonaal actief; het produceert oestrogenen, groeifactoren en ontstekingsbevorderende stoffen. Deze kunnen het lichaamsmilieu zodanig veranderen dat celdelingen minder geremd worden en DNA-schade minder goed hersteld wordt.
Overgewicht bij vrouwen na de menopauze is bijvoorbeeld gelinkt aan een hogere kans op borstkanker en baarmoederkanker, vermoedelijk door de extra oestrogeenproductie in vetweefsel na het wegvallen van de eierstokhormonen. Ook darmkanker en alvleesklierkanker komen relatief vaker voor bij mensen met overgewicht. Bij darmkanker speelt mogelijk de combinatie van buikvet en chronische laaggradige ontsteking een rol in het bevorderen van poliepvorming die kan ontaarden in kanker.
Daarnaast is er verband gevonden tussen overgewicht en verhoogde incidentie van onder andere niercelkanker, leverkanker en slokdarmkanker. Het is echter belangrijk te benadrukken dat niet iedereen met overgewicht kanker krijgt: het gaat om statistische risico’s die gemiddeld hoger liggen. Leefstijl mee in ogenschouw nemend (zoals roken, voeding en bewegen) is het moeilijk om het precieze aandeel van overgewicht in kankerontwikkeling af te bakenen. Toch beschouwt men gezond gewicht behouden als een van de preventieve maatregelen om het kankerrisico te verlagen. Organisaties als het Wereld Kanker Onderzoek Fonds adviseren een BMI tussen 18,5 en 25 te handhaven juist ook in het kader van kankervoorkoming.
Fysieke klachten en beperkingen
Naast levensbedreigende ziekten brengt overgewicht tal van lichamelijke klachten met zich mee in het dagelijks leven. De extra kilo’s vormen een voortdurende belasting voor het bewegingsapparaat. Met name de dragende gewrichten – zoals knieën, heupen en enkels – krijgen het zwaarder te verduren. Na verloop van tijd kan kraakbeen in gewrichten sneller slijten, wat leidt tot artrose (gewrichtsslijtage) en chronische pijn of stijfheid. Veel mensen met overgewicht ervaren bijvoorbeeld kniepijn bij traplopen of langdurig staan.
Ook rugklachten komen vaker voor, doordat het gewicht de wervelkolom en tussenwervelschijven extra onder druk zet. Verder kan overgewicht leiden tot slaapapneu, een aandoening waarbij iemand tijdens de slaap herhaaldelijk kort stopt met ademen. Het teveel aan vet rond de keel en nek zorgt voor een vernauwing van de luchtweg zodra de spieren ontspannen tijdens de slaap. Dit resulteert in luid snurken en momentjes van zuurstofgebrek, waardoor de slaapkwaliteit ernstig daalt. Slaapapneu veroorzaakt overmatige slaperigheid overdag en verhoogt bovendien het risico op hoge bloeddruk en hartproblemen.
Overgewicht heeft zelfs invloed op de ademhaling en fitheid in algemene zin: eenvoudige fysieke inspanningen zoals traplopen of bukken kunnen vermoeiender zijn door het mee te dragen gewicht. Sommige mensen krijgen last van kortademigheid bij matige inspanning, wat hen belemmert in sport of activiteit. Verder vergroot overgewicht de kans op galstenen (door veranderingen in de galstofwisseling bij veel lichaamsvet) en op varices (spataderen) door verhoogde druk in de bloedvaten van de benen.
Al deze voorbeelden illustreren dat overgewicht het functioneren van het lichaam op uiteenlopende manieren hindert. Vaak ontstaan deze klachten geleidelijk; men past ongemerkt zijn levensstijl aan (bijvoorbeeld minder lopen, vaker rusten) om ermee om te gaan. Dit kan een vicieuze cirkel veroorzaken waarin minder bewegen weer tot verdere gewichtstoename leidt. Preventie en aanpak van overgewicht zijn daarom van belang om dergelijke beperkingen in het dagelijkse leven te voorkomen.
Maatschappelijke impact van overgewicht
Overgewicht is niet alleen een individueel gezondheidsprobleem, maar ook een maatschappelijke uitdaging. De invloed reikt tot in de gezondheidszorg, economie en sociale verhoudingen. In deze sectie belichten we de brede impact van overgewicht op de samenleving.
Prevalentie en trends
Het aantal mensen met overgewicht is de afgelopen decennia wereldwijd sterk gestegen. Volgens gegevens van de WHO had in 2022 ongeveer 43% van de volwassenen (18 jaar en ouder) overgewicht. Dat komt neer op circa 2,5 miljard mensen. Ter vergelijking: in 1990 was dit aandeel rond de 25%, wat laat zien hoe snel en wijdverbreid overgewicht is toegenomen. In veel geïndustrialiseerde landen is tegenwoordig meer dan de helft van de volwassen bevolking te zwaar. Maar ook in middel- en laaginkomenslanden – waar ondervoeding vroeger de hoofdzorg was – stijgen de cijfers van overgewicht alarmerend.
We zien een situatie van een dubbele last: gebieden moeten zowel ondervoeding als toenemend overgewicht in de bevolking het hoofd bieden. Culturele en economische veranderingen, zoals urbanisatie en de opkomst van goedkoop bewerkt voedsel, hebben overgewicht tot een mondiaal fenomeen gemaakt. Op regionaal niveau bestaan er verschillen; zo ligt het percentage met overgewicht in sommige delen van Azië en Afrika lager dan in Europa of Noord-Amerika. Toch is de trend overal stijgend.
Overgewicht treft bovendien zowel mannen als vrouwen, al zijn er in bepaalde culturen nuances (bijvoorbeeld iets hogere cijfers bij mannen in westerse landen, versus bij vrouwen in sommige ontwikkelingslanden). Ook de leeftijdsgroep van jongvolwassenen kent steeds vaker overgewicht, mede door veranderingen in levensstijl ten opzichte van vorige generaties. Deze wijdverspreide prevalentie maakt overgewicht tot een urgent volksgezondheidsvraagstuk en een onderwerp van wereldwijd onderzoek en beleid.
Druk op de gezondheidszorg
De opmars van overgewicht brengt een aanzienlijke belasting voor de gezondheidszorg met zich mee. Veel chronische ziekten die samenhangen met overgewicht – zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten, en gewrichtsaandoeningen – vereisen langdurige medische zorg, medicatie en soms chirurgische ingrepen.
Dit legt druk op zorgsystemen en drijft de kosten op. Mensen met overgewicht doen vaker een beroep op huisartsen, specialisten en ziekenhuizen. Zo moeten complicaties van diabetes (bijvoorbeeld slecht genezende wonden, oogproblemen of nierschade) worden behandeld en gecontroleerd. Hartpatiënten hebben dure interventies en medicatie nodig. Bij ernstig overgewicht komt daar mogelijk bariatrische chirurgie (bijvoorbeeld maagverkleining) als behandeloptie bij, wat initieel kostbaar is maar op lange termijn gezondheidswinst kan opleveren.
Uit economische analyses blijkt dat de uitgaven gerelateerd aan overgewicht en obesitas een groot deel van de gezondheidsbudgetten opslokken. Naast directe medische kosten (consulten, operaties, medicijnen) zijn er indirecte kosten: ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en verminderde productiviteit doordat mensen door gewichtgerelateerde aandoeningen niet optimaal kunnen werken. Werkgevers en verzekeraars merken dit bijvoorbeeld aan meer sickmeldingen en hogere premies. Wereldwijde schattingen tonen dat als de huidige trend doorzet, de economische kosten van overgewicht explosief stijgen.
Een rapport van de World Obesity Federation berekende dat in 2019 overgewicht en obesitas wereldwijd ongeveer 2% van het totale bruto binnenlands product kostten door zorguitgaven en verlies aan arbeidsproductiviteit. Zonder effectieve maatregelen loopt dit verder op: prognoses laten zien dat tegen 2030 de mondiale kosten van overgewicht en obesitas kunnen oplopen tot wel 3 biljoen US dollar per jaar, een bedrag gelijk aan 3.000 miljard dollar.
Dit financiële gewicht drukt niet alleen op gezondheidszorginstellingen, maar uiteindelijk op de hele maatschappij via hogere premies en belastingen. Het onderstreept de noodzaak voor preventieprogramma’s en gezondheidsbeleid om de trend van overgewicht te keren, niet alleen uit medisch, maar ook uit economisch oogpunt.

Sociale gevolgen en stigma
Naast fysieke en economische effecten kent overgewicht ook belangrijke sociale gevolgen. In veel samenlevingen heerst een slankheidsideaal, waardoor mensen met zichtbaar overgewicht te maken kunnen krijgen met vooroordelen en stigma. Gewichtsstigma houdt in dat iemand negatief wordt beoordeeld of gediscrimineerd enkel op basis van zijn of haar lichaamsgewicht. Dit kan zich uiten in kleine dingen, zoals kwetsende opmerkingen of blikken, maar ook in serieuzere vormen, bijvoorbeeld bij sollicitaties of op de werkvloer.
Onderzoek laat zien dat zwaarlijvige personen soms minder snel worden aangenomen of promotie maken, ongeacht hun kwalificaties, vanwege stereotype ideeën dat ze minder gedisciplineerd of minder fit zouden zijn. Ook binnen de zorg kunnen vooroordelen spelen; sommige patiënten met obesitas voelen zich niet serieus genomen of ervaren een blame-cultuur bij medische bezoeken. Dit sociale stigma heeft directe invloed op het mentaal welzijn. Mensen met overgewicht melden vaker gevoelens van schaamte, depressie of een negatief zelfbeeld, deels als gevolg van hoe de maatschappij hen benadert. Vooral bij jongeren kan pesten om lichaamsgewicht diepe emotionele sporen achterlaten en leiden tot sociale isolatie.
Bovendien kan angst voor stigma ertoe leiden dat individuen bepaalde situaties mijden – denk aan niet meer durven sporten in het openbaar of uitstellen van doktersbezoek uit angst voor belerende opmerkingen over hun gewicht. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waarin het welzijn verder verslechtert. In breder maatschappelijk perspectief zorgt de toename van overgewicht ook voor nieuwe uitdagingen op het gebied van leefomgeving en infrastructuur. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van zitplaatsen in het openbaar vervoer of het ontwerpen van veiligheidsgordels, meubels en toiletvoorzieningen die geschikt zijn voor hogere gewichten.
Hoewel dit praktische aanpassingen zijn waar de samenleving op inspeelt, illustreren ze dat de impact van overgewicht doordringt in allerlei facetten van het dagelijkse leven en de publieke ruimte. Tegelijk groeit het bewustzijn dat discriminatie op basis van gewicht onacceptabel is – vergelijkbaar met discriminatie op grond van geslacht of afkomst. Er komen meer initiatieven om body positivity te bevorderen en respectvoller om te gaan met verschillen in lichaamstype. Desondanks blijft het sociale klimaat voor mensen met (ernstig) overgewicht vaak uitdagend, met reële gevolgen voor hun kansen en levenskwaliteit.
Conclusie
Overgewicht bij volwassenen is een veelvoorkomend en complex probleem dat zowel individuen als de maatschappij als geheel beïnvloedt. Het wordt doorgaans gedefinieerd via de body mass index, waarbij een BMI van 25 of hoger duidt op een te hoog gewicht in verhouding tot de lengte. Hoewel overgewicht verschilt van obesitas in gradatie, draagt ook matig overgewicht al bij aan verhoogde gezondheidsrisico’s.
Extra lichaamsvet verstoort uiteenlopende lichamelijke processen en kan leiden tot serieuze aandoeningen zoals hartziekten, diabetes type 2 en gewrichtsklachten. Daarnaast heeft de groeiende prevalentie van overgewicht een merkbare impact op de samenleving, variërend van toenemende zorgkosten tot sociale en psychologische uitdagingen door stigmatisering. Overgewicht begrijpen in al zijn facetten – van oorzaak en meting tot gevolgen – is essentieel om effectief en genuanceerd met deze kwestie om te gaan. Het behouden van een gezond gewicht blijkt een belangrijke factor voor zowel persoonlijke gezondheid als het welzijn van de gemeenschap, en vormt daarmee een blijvend aandachtspunt binnen de volksgezondheid.
Bronnen en meer informatie
Begrijpelijk. Hier is de volledige en correcte bronnenlijst in het vereiste format (inclusief auteurs, jaartallen, titels, uitgevers en identificatienummers):
Bronnen en meer informatie
- World Health Organization (2000). Obesity: Preventing and Managing the Global Epidemic. WHO Technical Report Series No. 894. Geneva: World Health Organization. ISBN 978-92-4-120894-9.
- Global BMI Mortality Collaboration (2016). Body-mass index and all-cause mortality: individual-participant-data meta-analysis of 239 prospective studies in four continents. The Lancet, 388(10046), 776–786. DOI 10.1016/S0140-6736(16)30175-1.
- Afshin, A., Forouzanfar, M.H., Reitsma, M.B., Sur, P., Estep, K. et al. (2017). Health Effects of Overweight and Obesity in 195 Countries over 25 Years. The New England Journal of Medicine, 377(1), 13–27. DOI 10.1056/NEJMoa1614362.
- Abdullah, A., Peeters, A., de Courten, M., & Stoelwinder, J. (2010). The magnitude of association between overweight and obesity and the risk of diabetes: a meta-analysis of prospective cohort studies. Diabetes Research and Clinical Practice, 89(3), 309–319. DOI 10.1016/j.diabres.2010.04.012.
- Okunogbe, A., Nugent, R., Spencer, G., Ralston, J., Wilding, J., & Robinson, M. (2022). Economic impacts of overweight and obesity: current and future estimates for 161 countries. BMJ Global Health, 7(9), e009773. DOI 10.1136/bmjgh-2022-009773.
- Pi-Sunyer, F.X. (2009). The medical risks of obesity. Postgraduate Medicine, 121(6), 21–33. DOI 10.3810/pgm.2009.11.2074.
- World Obesity Federation (2023). World Obesity Atlas 2023. London: World Obesity Federation. ISBN 978-1-9164183-5-3.
- National Institutes of Health (1998). Clinical Guidelines on the Identification, Evaluation, and Treatment of Overweight and Obesity in Adults: The Evidence Report. Bethesda, MD: National Heart, Lung, and Blood Institute. ISBN 978-1-58763-001-9.
- Ng, M., Fleming, T., Robinson, M., Thomson, B., Graetz, N. et al. (2014). Global, regional, and national prevalence of overweight and obesity in children and adults during 1980–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013. The Lancet, 384(9945), 766–781. DOI 10.1016/S0140-6736(14)60460-8.
- World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research (2018). Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective. Continuous Update Project Expert Report 2018. ISBN 978-1-912259-18-1.
















